2017

Een boek van Bart de Koning over fraude en corruptie in naoorlogs Nederland

Bart de Koning is onderzoeksjournalist en auteur van de boeken Alles onder controle, Operatie Blauw en De Veiligheidsmythe.

In zijn nieuwe boek Fraude en corruptie in Nederland laat De Koning zien dat ook ons land op dit gebied nog flinke stappen te zetten heeft. ‘Wij hebben in Nederland het gevoel dat we heel netjes zijn. Maar fraude en corruptie komen wel degelijk voor.’

Uit de jaarlijkse Politieke Integriteits-Index van Vrij Nederland blijkt dat er in 2016 in totaal 46 politieke integriteitsaffaires waren. Bij de VVD kwamen er vijftien in het nieuws. D66 had er vijf, het CDA vier en de PvdA drie. Een spraakmakende zaak was die tegen Jos van Rey van de VVD. Hij werd veroordeeld voor het lekken van informatie aan kandidaten bij de burgemeestersbenoeming in Roermond, stempasfraude en omkoping door een bevriende projectontwikkelaar. Van Rey werd uit de partij gezet.

Naast integriteit zijn er op het gebied van transparantie en openheid stappen te zetten in Nederland. ‘Zo lopen we op andere landen achter wat betreft openheid over partijfinanciering. Het is niet helder wie partijen financieren. In Nederland is het niet verplicht dit openbaar te maken. Dat is in het buitenland ondenkbaar.’

Corruptie, fraude en een gebrek aan transparantie en openheid tasten het vertrouwen van de burger in de democratische rechtsstaat aan. Bovendien leert de ervaring met schandalen volgens De Koning dat instanties weinig zelfreinigend vermogen hebben.

Aan de hand van tientallen affaires die Nederland de afgelopen decennia geschokt hebben (Lockheed, Hollandia Kloos, bouwfraude, Ahold, Ceteco, Rotterdamse Havenschandaal, Vestia, Rochdale, vastgoedfraude, Rabo-Libor, Panama Papers) laat De Koning in zijn boek zien dat fraude en corruptie op grote schaal ook in Nederland regelmatig voorkomt.

Een belangrijk doel van het boek is om lessen te trekken uit het verleden en deze te vertalen naar het heden en de toekomst. Zo is Zonnekoninggedrag bij veel affaires een terugkerend verschijnsel (Ahold, Vestia, Havenschandaal, Ton Hooijmaijers). Zonnekoninggedrag is het gedrag dat wordt vertoond door capabele bestuurders die na vele jaren aan de top geen tegenspraak meer dulden en daarom ontsporen. Naast het bespreken van affaires, gaat Fraude en corruptie in Nederland in op hoe dit gedrag te verklaren, te herkennen én te voorkomen is.

 

Organisatie

Bart de Koning

Categorie

Website

Mensen

Links